Kredyt spłacony przed terminem. Dlaczego ostatni przelew nie zawsze zamyka sprawę?

Kredyt gotówkowy miał być spłacany jeszcze przez trzy lata, ale udało się odłożyć pieniądze i zamknąć go wcześniej. Bank potwierdził spłatę, saldo wynosi zero. Dla wielu osób to koniec sprawy. Tymczasem warto wrócić do dokumentów z dnia podpisania umowy. Może się okazać, że poza odsetkami, których nie trzeba już płacić, do rozliczenia pozostała część prowizji lub innych kosztów kredytu.

Wcześniejsza spłata nie jest przysługą banku

W przypadku kredytu konsumenckiego możliwość spłaty całego zadłużenia lub jego części przed terminem wynika wprost z ustawy. Nie trzeba czekać na zgodę banku ani uzasadniać, skąd pochodzą dodatkowe środki. Co ważne, samo przekazanie pieniędzy nie wyczerpuje obowiązków kredytodawcy.

Zgodnie z art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim całkowity koszt kredytu powinien zostać obniżony o koszty przypadające na okres, o który skrócono umowę. Dotyczy to także opłat poniesionych z góry. Jeżeli kredyt został spłacony w całości, kredytodawca ma 14 dni na rozliczenie z konsumentem. Nie chodzi więc wyłącznie o anulowanie przyszłych odsetek.

Prowizja pobrana na początku? To też warto sprawdzić

Załóżmy, że przy udzieleniu pięcioletniego kredytu bank pobrał jednorazową prowizję. Po dwóch latach klient spłacił całe zadłużenie. Skoro umowa zakończyła się trzy lata wcześniej, pojawia się pytanie, jaka część poniesionych kosztów powinna zostać zwrócona. Fakt, że prowizję pobrano w dniu uruchomienia kredytu, sam w sobie nie oznacza, że całe wynagrodzenie pozostaje u kredytodawcy.

W odniesieniu do kredytu konsumenckiego UOKiK wskazuje na proporcjonalne rozliczanie kosztów, m.in. prowizji i opłat, z uwzględnieniem skróconego czasu obowiązywania umowy. Istotne są jednak rodzaj produktu, jego warunki i to, czy dana opłata rzeczywiście stanowi koszt kredytu. Przed złożeniem reklamacji dobrze zestawić pierwotny harmonogram z datą faktycznej spłaty i sprawdzić rozliczenie przesłane przez bank.

Nie należy też zakładać, że wcześniejsza spłata zawsze odbywa się bez dodatkowych opłat. Ustawa dopuszcza prowizję za taką operację w określonych przypadkach i w granicach wskazanych przepisami. Trzeba więc odróżnić opłatę za wcześniejszą spłatę od kwoty, którą bank powinien oddać po skróceniu okresu kredytowania.

Przy kredycie hipotecznym potrzebna jest osobna analiza

Kto wcześniej spłaca hipotekę, także może liczyć na obniżenie określonych kosztów, lecz zasady nie są identyczne jak przy zwykłym kredycie gotówkowym. Ustawa o kredycie hipotecznym przewiduje możliwość wcześniejszej spłaty, a także prawo do uzyskania informacji o jej kosztach. Bank powinien przekazać taką informację w ciągu siedmiu dni roboczych od otrzymania wniosku.

Znaczenie ma między innymi rodzaj oprocentowania. Przy zmiennej stopie możliwość pobrania rekompensaty jest ograniczona ustawowo do pierwszych 36 miesięcy od zawarcia umowy; przy stałej stopie obowiązują inne warunki. Równie ważna jest data podpisania umowy. Nie ma więc jednego sposobu rozliczenia, który można zastosować do każdego kredytu.

To właśnie dlatego prawa kredytobiorcy warto analizować w kontekście konkretnej umowy i właściwych przepisów, a nie wyłącznie na podstawie ogólnych informacji o „zwrocie prowizji”.

Co zrobić, gdy rozliczenie się nie zgadza?

Pierwszy krok to reklamacja skierowana do kredytodawcy. W piśmie należy określić, której umowy dotyczy sprawa, podać datę wcześniejszej spłaty, wskazać kwestionowane koszty i zażądać przedstawienia sposobu ich wyliczenia. Przydatne będą umowa, harmonogram, potwierdzenie spłaty oraz rozliczenie otrzymane z banku.

Co do zasady instytucja finansowa ma 30 dni na odpowiedź. W szczególnie skomplikowanej sprawie termin może zostać przedłużony do 60 dni, o czym klient powinien zostać poinformowany. Jeśli odpowiedź nie wyjaśnia rozbieżności, możliwe jest zwrócenie się do Rzecznika Finansowego, po uprzednim przejściu procedury reklamacyjnej.

Zamknięcie kredytu jest dobrą wiadomością, ale warto poświęcić jeszcze chwilę na sprawdzenie końcowego rozliczenia. Czasem najważniejszy dokument pojawia się dopiero wtedy, gdy ostatnia rata została już zapłacona.

0